Postcards from Spetses: Ένα πρωινό στο Παλιό Λιμάνι συζητώντας για «Γραφές και Χάρτες» με την Βάσω Τρίγκα!

Brunch στο Bikini με την αγαπημένη μου εικαστικό η οποία ετοιμάζεται για τα εγκαίνια της έκθεσης της το πρώτο Σάββατο του Σεπτεμβρίου στο Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο της Ύδρας.

«Καλημέρα 🧿 αν θέλεις αύριο στις 11.00′ να πιούμε ένα matcha στο Bikini, έχω να σου δώσω το σκίτσο σου και τη πρόσκληση…» φτάνει μήνυμα στο κινητό μου από την αγαπημένη μου φίλη και εικαστικό Βάσω Τρίγκα, έργα της οποίας προσπαθώ να αποκτώ για την όλο και πιο ενδιαφέρουσα συλλογή μου, με τη πρώτη ευκαιρία. Ό,που «σκίτσο» η Βάσω εννοεί το έργο που έφτιαξε και μου αφιέρωσε με εμένα αγκαλιά με την Τρούφα και τη Χλόη στο σπίτι μας στη Φιλοθέη, ανάμεσα σε μερικά από τα έργα της. Ό,που «πρόσκληση», εννοεί αυτή για το Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας που θα παρουσιάσει την νέα ατομική έκθεση της, με τίτλο «Γραφές και Χάρτες», που εγκαινιάζεται το Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου 2025. Η έκθεση περιλαμβάνει 28 νέα ζωγραφικά έργα και ισάριθμα κεραμικά αντικείμενα, τα οποία διαμορφώνουν έναν ενιαίο, ποιητικό και αισθητηριακό χάρτη μνήμης, περιπλάνησης και εσωτερικής τοπιογραφίας. Είναι δυνατόν να μην απαντήσω αμέσως «It’s a date!»

Follow me…

Η Βάσω με περιμένει όπως ακριβώς το περίμενα: Με τον τεσσάρων μηνών Marco Polo της στο μάρσιπο και με ένα σακουλάκι γεμάτο treats που φροντίζει να τον επιβραβεύει κάθε που αυτός υπακούει στις οδηγίες που του δίνει με την ήρεμη φωνή της. Φοράει μεγάλο καπέλο, εντυπωσιακά γυαλιά που δεν καταφέρνουν όμως να κρύψουν τη ζεστασιά του βλέμματος της. Φοράει διαφορετικά σκουλαρίκια στο κάθε αυτί -επιλεγμένα από κάποια δυσεύρετη συλλογή από τα ταξίδια της ανά τον κόσμο- και από ένα δαχτυλίδι που κουβαλάει τις δικές του ανέκδοτες ιστορίες, στο κάθε δάχτυλο του κάθε χεριού. Στα πόδια της βλέπω τεράστια σαμπό, θα φορούσε κάλλιστα τα ίδια η Νάτα Μελά…Και ένα λευκό μακρύ καφτάνι.

Της λέω πως θα επιστρέψω από το Παρίσι just on time για να είμαι κοντά της στις 6 Σεπτεμβρίου στην Ύδρα. Της λέω πως δεν μπορώ να βρω με τίποτα δωμάτιο -ναι, ο Σεπτέμβριος ανήκει δικαιωματικά στο γραφικό νησί του Λέοναρντ Κοέν, του Πικάσο, του Σαγκάλ και του Χένρυ Μίλερ, του Πήτερ Ουστίνωφ, της Σοράγια και της Τζάκι. Το νησί του Μιαούλη, του Γεωργίου και Λάζαρου Κουντουριώτη, των Τσαμαδού, Κριεζή, Σαχίνη και Μπουντούρη. Κάνει ένα δύο τηλέφωνα και μου βρίσκει. Είναι το Ξενοδοχείο Γλάρος, απλό αλλά όμορφο και πάνω στο λιμάνι, μου λέει. «Μα αυτή την απλότητα ψάχνω…».

Τώρα στη παρέα μας προστίθεται τηλεφωνικά και η επιμελήτρια της έκθεσης και αγαπημένη μας φίλη Ίρις Κρητικού, η οποία μου λέει: «Η Βάσω αυτή τη φορά συνδυάζει στα έργα της την χειρονομιακή πυκνότητα της ζωγραφικής γραφής με τη στοχαστική καταγωγή της ύλης. Τοπία και μορφές, φόρμες οργανικές και γεωμετρικές, σκιές, φυτά και πέτρες γίνονται αποτυπώματα του βλέμματος και εφαλτήρια ενσυνείδητης συγκίνησης. «Τα έργα της είναι οι διαστρωματώσεις ενός εσωτερικού ταξιδιού και η κάθε φορά επιστροφή στο φαντασιακό τοπίο μιας εμπειρίας που έχει τη δική της υλικότητα», γράφει χαρακτηριστικά. Και προσθέτει: «Ανασκάπτοντας και επινοώντας τους χάρτες και τις γραφές της μαγικής νήσου του μπλε, σμιλεύοντας επιτήδεια τη γενεσιουργό ετούτη θεματική κοιτίδα, μέσα από το πολύτροπο πρίσμα της οποίας μας έχει και στο παρελθόν χαρίσει ευφραντικές οπτικές, αισθητικές και ψυχικές συγκινήσεις, η Βάσω Τρίγκα ζωγραφίζει και πλάθει με τολμηρή δεξιότητα, έξεργη ωριμότητα και αισθαντική απτική δυναμική, έναν υβριδικό κόσμο που γεννιέται ενορατικά, ενορχηστρώνοντας φασματικά φαντασιακά χρωματολόγια, διάφανες ή πηχτές κυανές υδάτινες κοίτες, απάτητα βαθυπράσινα δάση με πλούσια φυλλώματα, περίπτερα, σκιάχτρα και αταύτιστες αχυρένιες φυλές, ανεξερεύνητα κοιτάσματα που αφουγκράζονται το κέντρο της γης, παλίμψηστα γνώριμα και άγνωστα σύμβολα, στιλπνές λάσπες, οργανικές νέες φόρμες, πτερόεντα ίχνη, συλλαβικές αρχετυπικές γραφές και χροιές ενός παλλόμενου χειροποίητου και χειρόγραφου χάρτη του κόσμου.»

«Η ζωγραφική μου αφήνει ίχνη και χαράσσει σημάδια μιας οπτικής που κινείται ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία. Κάθε έργο γράφει αυτό που το μάτι χαρτογραφεί, για να κρατήσει τις αισθήσεις που η φύση εγείρει στις στιγμές της ανθρώπινης παρουσίας μέσα της»- Βάσω Τρίγκα

Η Ύδρα, με την αδρή γεωμορφολογία και τον έντονο ναυτικό της χαρακτήρα, δεν αποτελεί απλώς το φόντο της έκθεσης αλλά λειτουργεί ως ουσιαστικό πεδίο συνομιλίας με το έργο. Η νησιωτική της σιωπή, η λιτότητα των τοπίων, η ιστορική της ένταση και η διαχρονική της σχέση με τη θάλασσα και την τέχνη, καθρεφτίζονται στις επιλογές της Τρίγκα. Όπως η ίδια λέει: «Η Ύδρα είναι ένα τοπίο εσωτερικό. Όχι μόνον εξαιτίας του φωτός και της πέτρας, αλλά και λόγω της διαστρωμάτωσης του χρόνου που κουβαλά. Ένας τόπος για να κοιτάξεις μέσα σου και να ακούσεις».

Η έκθεση λειτουργεί ως αφαιρετικός και απτικός χάρτης. Οι πίνακες και οι κεραμικές φόρμες της δεν απεικονίζουν απλώς: είναι οχήματα μνήμης, επιθυμίας και παρατήρησης, δοχεία συγκίνησης και πολιτισμού της καθημερινότητας. Το κεραμικό αντικείμενο, γράφει η καλλιτέχνις, «φέρει ιστορία πολιτισμού της καθημερινής ζωής του απλού ανθρώπου, που το χρησιμοποιεί και μέσω αυτού δημιουργεί».

«She was hearing everything that went on in his heart, like a person who can trace a map with his fingertip and conjure up vivid, living scenery» -Haruki Murakami

Το έργο της Τρίγκα διακρίνεται για την έντονη εικαστική και ποιητική του υφή, αλλά και για την ιδιαίτερη χρωματική του οικονομία: το lapis lazuli μπλε, το λευκό, οι υφές της πέτρας και του φυτικού κόσμου ορίζουν το λεξιλόγιο μιας ζωγραφικής παρόρμησης και μνήμης, όπου ο ορίζοντας «καταργείται όταν το επιτάσσει ο καιρός».

Η Βάσω Τρίγκα έχει στο ενεργητικό της δεκαπέντε ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό και πολυάριθμες συμμετοχές σε ομαδικές. Παράλληλα με τη ζωγραφική και τη χαρακτική, ασχολείται συστηματικά με την κεραμική, δημιουργώντας ένα προσωπικό, αναγνωρίσιμο σύμπαν μορφών που συνδυάζει το ευαίσθητο με το σταθερό, το υλικό με το άυλο, το προαιώνιο με το επίκαιρο.

Η έκθεση «Γραφές και Χάρτες» είναι μια ποιητική καταβύθιση στη μνήμη του τοπίου και στον τρόπο που αυτό ανασυντίθεται μέσα από την εικαστική πράξη, ως εγγραφή, ως αναφορά και ως πρόταση για έναν κόσμο πιο ευαίσθητο, πιο ήρεμο, πιο παρόν.

«Il ne s’agit pas de peindre la vie, mais de rendre vivante la peinture» – Pierre Bonnard

Γράφει η Ίρις Κρητικού στο σημείωμα της: Ανασκάπτοντας και επινοώντας τους χάρτες και τις γραφές της μαγικής νήσου του μπλε, σμιλεύοντας επιτήδεια τη γενεσιουργό ετούτη θεματική κοιτίδα, μέσα από το πολύτροπο πρίσμα της οποίας μας έχει και στο παρελθόν χαρίσει ευφραντικές οπτικές, αισθητικές και ψυχικές συγκινήσεις, η Βάσω Τρίγκα ζωγραφίζει και πλάθει με τολμηρή δεξιότητα, έξεργη ωριμότητα και αισθαντική απτική δυναμική, έναν υβριδικό κόσμο που γεννιέται ενορατικά, ενορχηστρώνοντας φασματικά φαντασιακά χρωματολόγια, διάφανες ή πηχτές κυανές υδάτινες κοίτες, απάτητα βαθυπράσινα δάση με πλούσια φυλλώματα, περίπτερα, σκιάχτρα και αταύτιστες αχυρένιες φυλές, ανεξερεύνητα κοιτάσματα που αφουγκράζονται το κέντρο της γης, παλίμψηστα γνώριμα και άγνωστα σύμβολα, στιλπνές λάσπες, οργανικές νέες φόρμες, πτερόεντα ίχνη, συλλαβικές αρχετυπικές γραφές και χροιές ενός παλλόμενου χειροποίητου και χειρόγραφου χάρτη του κόσμου.

Σχεδιασμένη με εναργές δημιουργικό άχθος με προορισμό τον αδρό βράχο της Ύδρας, η νέα ενότητα της ζωγράφου με τίτλο «Γραφές και Χάρτες», προχωρώντας πέρα από τις εγκάρσιες δυνατότητες της ζωγραφικής επιφάνειας και της πλαστικής σύνθεσης της κεραμικής ύλης, επινοεί νέες απεικονιστικές συνθήκες και εξάρσεις, επιστρατεύει ευρηματικές συνδέσεις και καινούς γόρδιους δεσμούς, εξερευνά την παλλόμενη φυσική και μεταφυσική δυνατότητα ενός ενεργειακού μεσογειακού τόπου με τρισδιάστατες ψιθυριστικές συντεταγμένες. Και αναζητά την ανεξάντλητη δυνατότητα ενός μυστικού νησιού που θα μπορούσε να είναι η Ύδρα, που θα μπορούσε να είναι το συμβολικό και αφανές της συμπύκνωμα. Ενός συναρπαστικού αγνώστου, ωσεί πλέοντος και πλωτού κελύφους, που θα μπορούσε ταυτόχρονα να είναι αφετηρία και προορισμός. Μιας νοητής ατραπού που τρέπεται σταδιακά από τη ζωγράφο σε απτή διαδραστική μυθωδία. Μιας επικυρωμένης ελεύθερης πλεύσης που τρέπεται αίφνης σε πολυμήχανο πλου του Οδυσσέα και σε αέναο ταξίδι του νου…

13 Αυγούστου, στις Σπέτσες πάντα…