Μετακομίζοντας στην Λέρο: Ο Νίκος Φωκάς εξιστορεί στη Φαίη Μπέη πως είναι να ζεις μόνιμα στο ακριτικό νησί του Αιγαίου!

Πως είναι όταν πάρεις τελικά την απόφαση και τι αναζητάς όταν αφήνεις πίσω σου Μητροπόλεις του κόσμου και μεγαλοαστικά προάστια, για να εγκατασταθείς σε ένα ακριτικό νησί; 62 ημέρες (ναι τις μετράω) πριν πάω για τρίτο συνεχόμενο καλοκαίρι στην αγαπημένη μου (πλέον) Λέρο, ακούω ιστορίες από τον Νίκο Φωκά και του ζητάω να τις καταγράψει σε τούτες εδώ τις σελίδες.

Tα πρώτα 50 χρόνια της ζωής μου ζούσα στην Αθήνα, τον περισσότερο καιρό στο κέντρο και για λίγα χρόνια σε ένα κυριλέ προάστιο. Δούλευα καλά και απολάμβανα τη ζωή στην πόλη. Εστιατόρια, μπαρ, γκαλερί τέχνης, θέατρα, όπερα, συναυλίες, ψώνια, έξοδοι με φίλους και όλες τις βολές που μου πρόσφερε η ζωή στην πόλη. Η Λέρος ήταν ο αγαπημένος μου προορισμός διακοπών, όπου απολάμβανα έναν πιο αργό ρυθμό για λίγες μέρες τον χρόνο, στο αγαπημένο καλοκαιρινό σπίτι της γιαγιάς μου. Πριν από 30 χρόνια παντρεύτηκα την Πούση (ναι, αυτό είναι το όνομα της!) στη Λέρο, την οποία είχε επισκεφθεί για πρώτη φορά τρία χρόνια πριν από τον γάμο μας. Ήταν κι εκείνη παιδί της πόλης, έχοντας ζήσει Θεσσαλονίκη, Λονδίνο και Αθήνα. Μοιραζόμασταν τη ρομαντική (έτσι φαινόταν) ιδέα να μετακομίσουμε στη Λέρο που αγαπούσαμε και οι δύο, αλλά παραμέναμε αιχμάλωτοι του τρόπου ζωής μας στην μεγάλη πόλη.

Το 2015, και οι δύο χωρίς δουλειά, θύματα της μεγαλύτερης μεταπολεμικής οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, αποφασίσαμε να κάνουμε πράξη την ιδέα μας. Τα πρώτα τρία χρόνια μοιράζαμε τον χρόνο μας ανάμεσα στην Αθήνα και τη Λέρο, μετατρέποντας το εξοχικό μας (το αγαπημένο σπίτι της γιαγιάς που κληρονόμησα) σε κύρια κατοικία. Από το 2017 γίναμε μόνιμοι κάτοικοι του νησιού, απολαμβάνοντας τη ζωή μας, και αυτές είναι οι συμβουλές μας προς πρώην αστούς που θέλουν να ζήσουν στο νησί.
Οι άνθρωποι στους δρόμους, στα μαγαζιά και στους δημόσιους χώρους σας χαιρετούν. Ανταποδώστε το και πείτε τους ένα «γεια». Σε μια μικρή κοινωνία όλοι είναι καλοδεχούμενοι και είναι σημαντικό να δείχνετε την εκτίμησή σας.
Εντοπίστε τον «περίεργο» του χωριού, το άτομο με ιδιαίτερη συμπεριφορά που όλοι όμως ανέχονται ευγενικά. Αν δεν μπορείτε να τον εντοπίσετε, τότε μάλλον είσαστε εσείς!

Κουσέλι (κουτσομπολιό)! Στη μικρή μας κοινωνία είναι μια αγαπημένη ασχολία, που γεννά φήμες οι οποίες τις περισσότερες φορές δεν ισχύουν. Αν και εξαιρετική έμπνευση για να γράψετε μυθιστόρημα μην βασίζεστε σε αυτές!
Να έχετε πάντα πρόχειρο ένα «κουτί διακοπής ρεύματος». Οι διακοπές ρεύματος είναι συχνές και μερικές φορές διαρκούν ώρες. Κεριά, αναπτήρας, φακοί, εφεδρικές μπαταρίες και power bank είναι απαραίτητα. Και αφού δεν μπορείτε να το αποφύγετε, απολαύστε το! Πιείτε ένα ποτήρι κρασί διαβάζοντας ένα βιβλίο υπό το φως των κεριών!
Είναι ανώφελο να ξεκινάτε νωρίς για να προλάβετε. Δεν υπάρχουν κίνηση, φανάρια, διαδηλώσεις, και οι αποστάσεις είναι μικρές. Μπορείτε να πάτε από τη μία άκρη του νησιού στην άλλη σε λιγότερο από μισή ώρα και την υψηλή τουριστική περίοδο θα σας πάρει λίγα λεπτά παραπάνω!
Ξεχάστε την αξιοπιστία και την υψηλή ταχύτητα του Wi-Fi. Αν χρειάζεστε γρήγορο ίντερνετ, επενδύστε σε δορυφορική σύνδεση, ακόμα κι αν αντιπαθείτε τον Elon Musk όσο κι εγώ.
Μάθετε να ανάβετε φωτιά και να τη συντηρείτε. Φροντίστε το σπίτι σας να έχει ξυλόσομπα ή τζάκι που θα χρειαστείτε κατά τις χειμερινές διακοπές ρεύματος.

Μην αγοράσετε μεγάλο και εντυπωσιακό αυτοκίνητο και αν ήδη έχετε ένα, πουλήστε το. Οι δρόμοι είναι στενοί και γεμάτοι λακκούβες. Ένα μικρό μεταχειρισμένο αυτοκίνητο (ιδανικά με υψηλή απόσταση από το έδαφος και ελαστικά με ψηλό προφίλ) είναι πολύ πιο πρακτικό. Ένα σκούτερ είναι ιδανικό μέσο μετακίνησης στο νησί και ένα ηλεκτρικό ποδήλατο, καλή εναλλακτική αν δεν χρειάζεται να κουβαλάτε πράγματα.
Μπορείτε να ψαρεύετε, να καλλιεργείτε λαχανικά και να έχετε κοτέτσι αν σας αρέσει να αφιερώνετε χρόνο σε αυτά. Αν θέλετε όμως να τρώτε τακτικά ψάρια, λαχανικά και αυγά, ξεχάστε τις φαντασιώσεις περί αυτάρκειας και επισκεφτείτε την τοπική αγορά.

Δεν υπάρχει “παράδοση επόμενης μέρας”, τα δέματά σας θα αργούν. Όταν τελικά φτάσουν, θα πρέπει να πάτε στο ταχυδρομείο ή στον courier για να τα παραλάβετε, συνήθως το πρωί που φτάνει το πλοίο από τον Πειραιά (3–4 φορές την εβδομάδα).
Ξεχάστε την εγκληματικότητα της πόλης. Οι νεοφερμένοι ακόμη κλειδώνουν πόρτες και αυτοκίνητα, διασκεδάζοντας τους παλιούς. Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε χρόνια να χρησιμοποιήσουμε τα κλειδιά της πόρτας μας και στα οχήματα μας το κλειδί είναι στην μίζα!
Βραδιές κινηματογράφου! Ναι, μπορείτε να πάτε στον κινηματογράφο (υπαίθριος το καλοκαίρι), αλλά αν θέλετε να δείτε πάνω από μία-δύο ταινίες την εβδομάδα, γραφτείτε σε πλατφόρμες streaming.

Φυλαχτείτε από τους ανεπιθύμητους φιλοξενούμενους! Μόλις μάθουν ότι μετακομίσατε στη Λέρο, θα αρχίσουν να σχεδιάζουν διακοπές… με δικά σας έξοδα. Για εσάς είναι το σπίτι σας· για αυτούς δωρεάν Airbnb με θέα και σπιτικό φαγητό. Μην αποκαλύψετε ποτέ ότι έχετε διαθέσιμο δωμάτιο!
Αποδεχθείτε ότι οι μέρες με «καλά ντύσιμο» τελείωσαν. Τις περισσότερες φορές δεν θα χρειαστείτε τίποτα άλλο από τζιν, παντελόνια κάργκο, μάλλινες ή φλις μπλούζες, τ-σερτ, βερμούδες, αντιανεμικό και αδιάβροχο μπουφάν, αθλητικά παπούτσια, μαγιό, σανδάλια και σαγιονάρες. Σπάνια θα ντυθείτε καλά!
Αγοράστε εργαλειοθήκη και μάθετε να πραγματοποιείτε μικροεπισκευές μόνοι σας. Δεν υπάρχει 24ωρη εξυπηρέτηση για επισκευές στο νησί και οι τεχνίτες αργούν.

Υιοθετείστε τη νοοτροπία «αρκετά καθαρό για να είναι υγιεινό, αρκετά Λερο-μένο για να είναι ευτυχισμένο». Ξεχάστε το γυαλισμένο πάτωμα, ακόμα και στο υπνοδωμάτιο. Σκόνη, έντομα και φύλλα θα υπάρχουν παντού, όσο κι αν καθαρίζετε, ειδικά αν έχετε σκύλο ή/και παιδιά. Αν έχετε εμμονή με την καθαριότητα, ίσως χρειαστείτε… ψυχολόγο!
Γίνετε φίλοι με τους γείτονές σας ανεξάρτητα αν τους συμπαθείτε ή όχι. Οι γείτονες θα σας βοηθήσουν όταν βουλώσουν τα λούκια απορροής, θα λειτουργούν σαν σύστημα παρακολούθησης όταν λείπετε, θα σας υποστηρίξουν όταν ο τοπικός βοσκός θυμώσει (θα θυμώσει!) και θα παραλάβουν την αλληλογραφία σας όταν τελικά φτάσει.

Μάθετε να συνυπάρχετε με έντομα, ποντίκια, σκορπιούς, φίδια και σαύρες. Το 99% είναι ακίνδυνα και δεν υπάρχει τρόπος να τα εξοντώσετε αποτελεσματικά. Μια γάτα θα βοηθήσει να περιοριστούν οι επισκέψεις τους στο σπίτι.
Γραφτείτε σε τοπικούς συλλόγους. Είναι ο καλύτερος τρόπος να γνωρίσετε κόσμο αποκτώντας χρήσιμες γνώσεις αξιοποιώντας τον ελεύθερο χρόνο σας. Υπάρχουν σύλλογοι για μουσική, χορό, θέατρο, κινηματογράφο, βιβλίο, τένις, ιστιοπλοΐα, ποδόσφαιρο, ιστορία, πεζοπορία, ποδηλασία και για πολλά άλλα ενδιαφέροντα-δραστηριότητες!

Το καλοκαίρι στη Λέρο είναι αυτό που θα περιμένατε από ένα μικρό νησί του Αιγαίου: ονειρικό! Από την άλλη, ο χειμώνας είναι πιο δύσκολος, με αργούς ρυθμούς, ενίοτε μοναχικός, με έντονες κακοκαιρίες και λιγότερες εναλλακτικές μορφές διασκέδασης σε σχέση με τη πόλη. Παρ’ όλα αυτά η χειμωνιάτικη ζωή είναι άγρια, όμορφη, γαλήνια και ουσιαστική. Προσφέρει μια γλυκιά αίσθηση κοινότητας και ποιότητα ζωής. Αυτό είναι που εμείς απολαμβάνουμε ελπίζοντας το ίδιο και εσείς!

Νίκος Φωκάς